Waar AI in de zorg nu daadwerkelijk voor wordt gebruikt
De AI Monitor Ziekenhuizen 2026, de achtste editie van dit jaarlijkse onderzoek onder 52 Nederlandse ziekenhuizen, laat een duidelijke rangorde zien:
- Zorgadministratie en facturatie: 80 procent van de ziekenhuizen
- Diagnostiek, zoals beeldherkenning bij radiologie en pathologie: 71 procent
- Communicatie, van patiëntbrieven tot interne informatievoorziening: 65 procent
Opvallend is dat administratie bovenaan staat, niet de medische toepassingen waar de meeste aandacht naar uitgaat. Dat is logisch: administratieve processen zijn goed afgebakend, de risico's zijn beheersbaar en de tijdwinst is direct merkbaar voor de mensen op de werkvloer.
Concreet gaat het om spraak-naar-tekst tijdens het consult, automatisch opgestelde verslagen, SOEP-notities, verwijsbrieven en samenvattingen van dossiers. De zorgverlener controleert en tekent af, de AI doet het typewerk.
Waarom bijna niemand opschaalt
Hier zit het echte verhaal. Van alle ziekenhuizen die met AI werken, doet 53 procent dat kleinschalig en slechts 8 procent grootschalig. Terwijl 76 procent wel AI-beleid heeft vastgesteld en 48 procent een uitgewerkte visie en strategie heeft.
De onderzoekers noemen drie blokkades:
- Financiering niet op orde: 45 procent
- Kennis en bewustzijn bij medewerkers: 42 procent
- Verandervermogen van de organisatie: 39 procent
Geen enkel ziekenhuis scoorde op alle onderdelen van AI-gereedheid voldoende. Bovendien verwacht 46 procent dat AI de zorgkosten juist negatief beïnvloedt, wat de businesscase per definitie lastig maakt.
Wat hier onder ligt: een pilot bewijst dat iets kán, maar zegt niets over of het pást. Opschalen vraagt integratie met het EPD, gebruikersadoptie op afdelingen, beheer, logging en een eigenaar die verantwoordelijk is als het misgaat. Dat is geen AI-probleem maar een softwareprobleem, en precies daar strandt het.
Wat wij in de praktijk zien werken
Wij bouwen al jaren software voor zorgorganisaties, van het patiëntplatform Gastvrij MST met ruim 700 iPads en Apple TV's in het ziekenhuis tot de website van het Thorax Centrum Twente. Wat opvalt bij projecten die het wél halen:
- Begin bij een proces met volume en weinig medische risico's, zoals verslaglegging, planning of correspondentie. Daar is de winst meetbaar en de weerstand laag.
- Bouw de mens standaard in de lus: de AI bereidt voor, de zorgverlener keurt goed. Dat is niet alleen veilig, het versnelt ook de acceptatie op de werkvloer.
- Zorg dat het in bestaande systemen landt. Een losse AI-tool naast het EPD wordt niet gebruikt; een functie binnen de werkwijze die er al is wel.
- Log alles. Wie wat wanneer heeft laten voorstellen en goedgekeurd, is in de zorg geen luxe maar een voorwaarde.
Privacy: waarom lokale AI in de zorg het verschil maakt
Patiëntdata mag in veel gevallen het pand niet uit, en terecht. Dat maakt cloudgebaseerde AI-diensten voor een deel van de zorgtoepassingen onbruikbaar, of op zijn minst een langdurig juridisch traject.
Daarom draaien wij taalmodellen waar nodig volledig lokaal, op de eigen infrastructuur van de organisatie. Zo bouwden we IntraGPT, een AI-assistent die binnen de muren van de organisatie blijft: geen data naar externe partijen, volledige controle over logging en toegang.
Voor zorgorganisaties betekent dat: je kunt beginnen met AI voor administratie en kennisontsluiting zonder eerst een jaar aan verwerkersovereenkomsten kwijt te zijn. En je voldoet meteen aan de transparantieverplichtingen uit de EU AI Act, die sinds 2 augustus 2026 gelden voor onder meer chatbots en AI-gegenereerde content.
Van pilot naar productie in vier stappen
De organisaties die wel opschalen doen ongeveer hetzelfde:
- Kies één proces met aantoonbare tijdwinst en spreek vooraf af hoe je succes meet. Zonder meetbaar doel is er later geen budget.
- Bouw een werkende versie op echte data in een beperkte omgeving, met de mensen die het straks gebruiken aan tafel.
- Regel beheer, logging, goedkeuringsstappen en eigenaarschap vóór de uitrol, niet erna.
- Rol uit per afdeling met begeleiding, en meet of de tijdwinst er ook echt is. Zo niet: bijstellen of stoppen, niet doorduwen.
Deze aanpak gebruiken we ook bij agentic AI voor bedrijven, waar AI-agents processen zelfstandig uitvoeren binnen vastgestelde grenzen. In de zorg is die menselijke controle geen optie maar het uitgangspunt.
Interne links en vervolgstappen
Meer weten over wat wij voor zorgorganisaties bouwen? Bekijk onze aanpak voor de zorgsector en onze bredere AI-oplossingen.
Zit je zelf vast tussen pilot en productie, plan dan een vrijblijvend gesprek. We kijken naar je processen, je systemen en waar AI in jouw organisatie het snelst tijd oplevert zonder risico's op te zoeken.